509 800 313 biuro@lawcity.pl Porcelanowa 23, Katowice

Dla biznesu · Law City Katowice

Fundacja rodzinna — doradztwo prawne i podatkowe

Katowice i cały Śląsk · obsługa także online

Fundacja rodzinna pozwala uporządkować sukcesję, oddzielić własność majątku od zarządzania nim i zachować firmę w całości. Prowadzimy ją od projektu statutu i rejestracji po bieżącą obsługę — w Katowicach i na Śląsku.

Czym jest fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna to odrębna osoba prawna, do której fundator wnosi majątek (np. udziały w spółce, nieruchomości, środki pieniężne), a powołany zarząd zarządza nim w interesie wskazanych beneficjentów — zwykle członków rodziny — zgodnie ze statutem. Instytucję tę wprowadziła ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, która weszła w życie 22 maja 2023 r.

Jej podstawowy cel to sukcesja: utrzymanie firmy i majątku w całości oraz uporządkowane przekazywanie korzyści kolejnym pokoleniom, zamiast dzielenia przedsiębiorstwa między spadkobierców. Majątek wniesiony do fundacji przestaje być własnością prywatną fundatora, co porządkuje kwestie dziedziczenia i ogranicza ryzyko sporów rodzinnych.

Fundacja rodzinna ma też wymiar podatkowy. Co do zasady korzysta ze zwolnienia z CIT przy gromadzeniu i pomnażaniu majątku w zakresie dozwolonym ustawą, a podatek pojawia się zwykle dopiero przy wypłacie świadczeń beneficjentom. Czy to właściwe rozwiązanie, zależy od struktury majątku i celów rodziny — dlatego każdą sytuację oceniamy indywidualnie.

Dla kogo

  • Właściciele firm rodzinnych planujący sukcesję i przekazanie biznesu kolejnemu pokoleniu
  • Przedsiębiorcy z rozproszonym majątkiem (udziały, nieruchomości, aktywa finansowe), którzy chcą go skonsolidować i zabezpieczyć
  • Rodziny, którym zależy na utrzymaniu firmy w całości i uniknięciu sporów spadkowych
  • Osoby, które chcą oddzielić własność majątku od jego bieżącego zarządzania
  • Fundatorzy szukający przejrzystych, trwałych zasad wypłat dla beneficjentów

Zakres usług

  • Projekt statutu i rejestracja fundacji rodzinnej
  • Wniesienie majątku do fundacji i ustalenie zasad świadczeń dla beneficjentów
  • Plan sukcesji oraz zasady działania organów fundacji (zarząd, zgromadzenie beneficjentów, rada nadzorcza)
  • Wnioski o opinie zabezpieczające i interpretacje podatkowe
  • Bieżące doradztwo prawne i podatkowe dla fundacji oraz beneficjentów

Korzyści i ryzyka

Korzyści

  • Sukcesja firmy bez dzielenia jej między spadkobierców
  • Konsolidacja i ochrona majątku rodzinnego w jednym podmiocie
  • Zwolnienie z CIT przy gromadzeniu i pomnażaniu majątku w zakresie dozwolonym ustawą
  • Zwolnienie z PIT świadczeń dla najbliższych (tzw. grupa „zero” względem fundatora)
  • Przejrzyste i trwałe zasady wypłat dla beneficjentów
  • Oddzielenie własności majątku od jego bieżącego zarządzania

O czym pamiętać

  • Fundusz założycielski to minimum 100 000 zł, a wniesiony majątek przestaje być własnością prywatną fundatora
  • Wypłata świadczeń beneficjentom wiąże się z 15% CIT po stronie fundacji
  • Działalność gospodarcza poza zakresem dozwolonym ustawą jest opodatkowana sankcyjnym CIT (25%)
  • Tzw. ukryte zyski (np. nieodpłatne korzystanie z majątku fundacji) są dodatkowo opodatkowane
  • Beneficjenci spoza najbliższej rodziny zapłacą PIT od otrzymanych świadczeń

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje założenie fundacji rodzinnej?
Ustawa wymaga funduszu założycielskiego o wartości co najmniej 100 000 zł — wnoszonego w majątku (np. udziały, nieruchomości, środki pieniężne). Do tego dochodzą koszty notarialne, sądowe oraz nasze wynagrodzenie, które zależy od złożoności struktury. Konkretną wycenę przedstawiamy po pierwszej rozmowie.
Czy fundacja rodzinna płaci CIT?
Fundacja rodzinna co do zasady korzysta ze zwolnienia z CIT, dopóki gromadzi i pomnaża majątek w ramach działalności dozwolonej przez ustawę. Podatek (zasadniczo 15% CIT) pojawia się zwykle dopiero przy wypłacie świadczeń beneficjentom. Ustawa przewiduje jednak wyjątki od zwolnienia (m.in. tzw. ukryte zyski czy działalność wykraczająca poza zakres dozwolony), a od strony beneficjenta dochodzi PIT, którego wysokość zależy od stopnia pokrewieństwa z fundatorem. Skutki podatkowe analizujemy dla konkretnej sytuacji.
Ile trwa założenie fundacji rodzinnej?
Od podpisania aktu założycielskiego u notariusza fundacja działa już jako „fundacja rodzinna w organizacji”. Wpis do rejestru fundacji rodzinnych trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od kompletności wniosku i obciążenia sądu rejestrowego. Harmonogram przedstawiamy po analizie sprawy.
Kto może być beneficjentem fundacji rodzinnej?
Beneficjentem może być osoba fizyczna (najczęściej członek rodziny) oraz organizacja pożytku publicznego. Krąg beneficjentów i zasady ich uprawnień określa statut. Od stopnia pokrewieństwa z fundatorem zależą skutki w PIT przy wypłacie świadczeń.
Czy fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą?
Tak, ale tylko w zakresie dozwolonym ustawą — m.in. najem i dzierżawa, obrót udziałami i papierami wartościowymi czy niektóre inwestycje. Działalność wykraczająca poza ten katalog jest opodatkowana sankcyjnym CIT w stawce 25%. Zakres planowanej działalności sprawdzamy przed wniesieniem majątku.
Czy mogę wnieść do fundacji udziały w mojej spółce?
Tak — udziały i akcje to typowy składnik majątku fundacji rodzinnej. Dzięki temu firma pozostaje w całości, a fundacja staje się jej właścicielem. Skutki podatkowe i korporacyjne takiego wniesienia analizujemy wcześniej.
Czy fundacja rodzinna chroni majątek przed wierzycielami?
Fundacja porządkuje własność majątku, ale nie służy do ucieczki przed istniejącymi długami. Ustawa przewiduje odpowiedzialność fundacji za niektóre zobowiązania fundatora, w tym alimentacyjne i powstałe przed jej utworzeniem. Realny zakres ochrony oceniamy indywidualnie.
Czym różni się fundacja rodzinna od spółki holdingowej?
Holding to wciąż struktura własnościowa w rękach wspólników, podlegająca dziedziczeniu i podziałowi. Fundacja rodzinna przejmuje własność majątku i działa według statutu niezależnie od zmian pokoleniowych. Często obie formy się uzupełniają — rozwiązanie dobieramy do celów rodziny.